ถังดับเพลิง 6A 20B คืออะไร อ่านค่าพิกัดบนฉลากถังอย่างไร

6A 20B คือค่าพิกัด หรือระดับความสามารถในการดับเพลิง ที่พิมพ์บนฉลากถัง 6A หมายถึงดับไฟประเภท A จากไม้ กระดาษ ผ้า ได้ในระดับ 6 ส่วน 20B หมายถึงดับไฟประเภท B จากน้ำมันและของเหลวไวไฟได้ในระดับ 20 ตัวเลขมาจากการทดสอบดับไฟจริงตามมาตรฐาน ยิ่งมากยิ่งดับไฟกองใหญ่ได้ และไม่ได้บอกน้ำหนักหรือขนาดถัง
ตัวอักษรกับตัวเลขบนฉลากอ่านอย่างไร
ฉลากแต่ละยี่ห้อเขียนต่างกันเล็กน้อย เช่น 6A 20B หรือ 6-A:20-B:C แต่อ่านแบบเดียวกัน ตามคำอธิบายของ OSHA
- ตัวอักษร บอกประเภทไฟที่ถังผ่านการรับรอง A คือของแข็งติดไฟ B คือของเหลวไวไฟ น้ำมัน และแก๊ส C คืออุปกรณ์ไฟฟ้า
- ตัวเลขหน้า A เทียบกับน้ำ 1.25 แกลลอนต่อ 1 หน่วย ถัง 6A จึงดับไฟ A ได้เท่ากับน้ำราว 7.5 แกลลอน หรือประมาณ 28 ลิตร
- ตัวเลขหน้า B คือพื้นที่ไฟของเหลวไวไฟเป็นตารางฟุต ที่คนทั่วไปซึ่งไม่ใช่ผู้ชำนาญควรดับได้ ถัง 20B จึงประมาณ 20 ตารางฟุต หรือราว 1.9 ตารางเมตร
- C ไม่มีตัวเลข มีแค่ตัวอักษรบอกว่าใช้กับไฟจากอุปกรณ์ไฟฟ้าได้
ความหมายของไฟแต่ละประเภทอ่านต่อได้ที่ ประเภทของไฟ A B C D K
6A และ 20B มาจากการทดสอบอะไร
มอก. 332-2537 เครื่องดับเพลิงยกหิ้วชนิดผงเคมีแห้ง ซึ่งเป็นมาตรฐานบังคับ อ้างอิงการทดสอบจาก ANSI/UL 711 ของสหรัฐฯ และ BS 5423 ของอังกฤษ ไฟ A ทดสอบด้วยกองไม้ยางแห้งที่เรียงซ้อนสลับเป็นชั้น ไฟ B ทดสอบด้วยถาดเหล็กสี่เหลี่ยมใส่น้ำมัน ค่าพิกัดยิ่งสูง กองไม้และถาดยิ่งใหญ่ ตัวอย่างจากตารางในมาตรฐาน
| ค่าพิกัด | ไฟที่ต้องดับให้ได้ในการทดสอบ |
|---|---|
| 4-A | กองไม้ 120 ชิ้น หน้าตัด 45 x 45 มม. ยาว 85 ซม. เรียง 15 ชั้น |
| 6-A | กองไม้ 153 ชิ้น หน้าตัด 45 x 45 มม. ยาว 1 เมตร เรียง 17 ชั้น |
| 10-A | กองไม้ 209 ชิ้น หน้าตัด 45 x 45 มม. ยาว 1.2 เมตร เรียง 19 ชั้น |
| 10-B | ถาดน้ำมันขนาด 1.525 x 1.525 เมตร |
| 20-B | ถาดน้ำมันขนาด 2.15 x 2.15 เมตร |
| 40-B | ถาดน้ำมันขนาด 3.05 x 3.05 เมตร |
ถาดทดสอบของ 20-B ใหญ่ราว 4.6 ตารางเมตร มากกว่าพื้นที่ที่ OSHA ใช้อธิบายสำหรับคนทั่วไป เวลาประเมินหน้างานให้คิดจากตัวเลขของ OSHA ซึ่งเป็นค่าสำหรับคนที่ไม่ใช่ผู้ชำนาญ
ค่าพิกัดใช้คำนวณจำนวนและจุดติดตั้งตามกฎหมาย
กฎกระทรวงว่าด้วยการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 ข้อ 13 ใช้คำว่า "ความสามารถของเครื่องดับเพลิงเทียบเท่า" ซึ่งก็คือค่าพิกัดนี้ ไฟ A ใช้คำนวณพื้นที่ต่อเครื่อง และระยะเข้าถึงเครื่องต้องไม่เกิน 22.50 เมตร ถ้าใช้ถังค่าพิกัดต่ำกว่าที่ตารางกำหนด ต้องเพิ่มจำนวนถังให้ได้สัดส่วนกับพื้นที่
| ค่าพิกัด | เสี่ยงอย่างเบา | เสี่ยงปานกลาง | เสี่ยงร้ายแรง |
|---|---|---|---|
| 2-A | 560 ตร.ม. | 200 ตร.ม. | ไม่อนุญาต |
| 3-A | 840 ตร.ม. | 420 ตร.ม. | 200 ตร.ม. |
| 5-A | 1,050 ตร.ม. | 840 ตร.ม. | 560 ตร.ม. |
| 10-A | 1,050 ตร.ม. | 1,050 ตร.ม. | 840 ตร.ม. |
ไฟ B ใช้ค่าพิกัดกำหนดระยะเข้าถึง คือระยะที่คนต้องเดินไปถึงถังได้
| ความเสี่ยงของพื้นที่ | ระยะเข้าถึง 9 เมตร | ระยะเข้าถึง 15 เมตร |
|---|---|---|
| อย่างเบา | 5-B | 10-B |
| อย่างปานกลาง | 10-B | 20-B |
| อย่างร้ายแรง | 40-B | 80-B |
อ่านตารางนี้ว่า พื้นที่เสี่ยงปานกลาง ถ้าใช้ถัง 20-B วางให้เดินถึงได้ภายใน 15 เมตร ถ้าใช้ 10-B ต้องอยู่ภายใน 9 เมตร ไฟ C ให้ติดตั้งตามเชื้อเพลิง A หรือ B ที่อยู่รอบบริเวณ ส่วนไฟ D ระยะเข้าถึงไม่เกิน 23 เมตร ข้อกฎหมายเรื่องอื่นสรุปไว้ใน กฎหมายถังดับเพลิง
ตารางไฟ A ในกฎกระทรวงมีแถว 1-A 2-A 3-A 4-A 5-A 10-A 20-A และ 40-A ถ้าค่าพิกัดของถังไม่ตรงแถว เช่น 6A ให้ผู้ออกแบบระบบหรือผู้ตรวจสอบอาคารเป็นผู้คำนวณ
อ่านค่าพิกัดบนถังของคุณ
- หาตัวเลขที่ติดกับตัวอักษร A และ B บนฉลาก มอก. 332 กำหนดให้ถังผงเคมีแห้งพิมพ์ระยะเวลาการฉีดใช้และระดับความสามารถของเครื่องไว้บนถัง
- อ่านตัวเลขหน้า A กับหน้า B แยกกัน ถังที่ดับไฟ A ได้สูงไม่ได้แปลว่าดับไฟ B ได้สูงตาม
- ดูชื่อมาตรฐานที่ถังอ้างถึง แล้วเทียบตัวเลขข้ามรุ่นเฉพาะถังที่ทดสอบตามมาตรฐานเดียวกัน
- ดูขนาดถังแยกต่างหาก มอก. 332 กำหนดขนาดตามน้ำหนักผงที่บรรจุ ส่วนค่าพิกัดมาจากการทดสอบดับไฟ เป็นคนละเรื่องกัน
ค่าพิกัดของถัง HATRON แต่ละรุ่นดูได้จากฉลากบนตัวถัง ถ้าต้องใช้ตัวเลขประกอบเอกสารตรวจอาคาร สอบถามร้านก่อนสั่งซื้อได้ ถังที่ร้านแนะนำสำหรับพื้นที่ทั่วไปคือ ถังดับเพลิงผงเคมีแห้ง ABC ขนาด 10 และ 15 ปอนด์ ขนาดถังแต่ละแบบเทียบได้ใน ขนาดถังดับเพลิงมีกี่ขนาด ส่วนการเลือกชนิดถังอยู่ใน ถังดับเพลิงมีกี่ชนิด
คำถามที่พบบ่อย
ถังดับเพลิง 6A20B คืออะไร
คือถังที่ฉลากระบุค่าพิกัดดับไฟประเภท A ระดับ 6 และไฟประเภท B ระดับ 20 ตัวเลขมาจากการทดสอบดับกองไม้และถาดน้ำมันตามมาตรฐาน ยิ่งตัวเลขสูงยิ่งดับไฟกองใหญ่ได้
6A กับ 20B บอกขนาดถังไหม
ไม่บอก ขนาดถังดูจากน้ำหนักสารที่บรรจุเป็นปอนด์หรือกิโลกรัม ส่วนค่าพิกัดบอกขนาดไฟที่ถังดับได้ในการทดสอบ ต้องอ่านทั้งสองค่าบนฉลาก
ทำไมไฟ C ไม่มีตัวเลข
ไฟ C ไม่มีการให้ระดับเป็นตัวเลข ตัวอักษร C บอกแค่ว่าถังผ่านการรับรองให้ใช้กับไฟจากอุปกรณ์ไฟฟ้าได้ ตัวเลขบนฉลากจึงมีเฉพาะหน้า A และหน้า B
ค่าพิกัดถังดับเพลิงเกี่ยวกับกฎหมายอย่างไร
กฎกระทรวง พ.ศ. 2555 ใช้ค่าพิกัด A คำนวณพื้นที่ต่อเครื่องตามระดับความเสี่ยง และใช้ค่าพิกัด B กำหนดระยะเข้าถึงถังที่ 9 หรือ 15 เมตร
แหล่งอ้างอิง
- OSHA osha.gov
- มอก. 332-2537 เครื่องดับเพลิงยกหิ้วชนิดผงเคมีแห้ง service.tisi.go.th
- กฎกระทรวงว่าด้วยการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 ratchakitcha.soc.go.th











