ประเภทของไฟ 5 ประเภท A B C D K แต่ละแบบใช้อะไรดับ
ประเภทของไฟแบ่งตามเชื้อเพลิงที่กำลังไหม้ กฎหมายไทยแบ่งไว้ 4 ประเภท คือ A B C และ D ส่วนประเภท K สำหรับน้ำมันทำอาหารมาจากระบบของ NFPA สหรัฐฯ ซึ่งถังบางรุ่นพิมพ์ไว้บนฉลาก รวมเป็น 5 ประเภทที่เจอบนถังดับเพลิง ดูให้ออกว่าพื้นที่ของคุณมีไฟแบบไหน แล้วเลือกถังที่ฉลากมีตัวอักษรนั้น
ไฟมีกี่ประเภท ตามกฎหมายไทยและตามฉลากถัง
กฎกระทรวงว่าด้วยการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 ให้ความหมายของเพลิงประเภท เอ บี ซี และ ดี ไว้ในข้อ 1 ส่วนบทความชนิดถังดับเพลิงของ NFPA แบ่ง 5 ประเภท โดยเพิ่ม K สำหรับไฟในอุปกรณ์ทำอาหารที่ใช้น้ำมันพืชหรือไขมันสัตว์
| ประเภท | เกิดจาก | ตัวอย่างที่เจอจริง | ถังที่ใช้ได้ |
|---|---|---|---|
| ไฟ A | ของแข็งติดไฟทั่วไป | ไม้ ผ้า กระดาษ ยาง พลาสติก ที่นอน กล่องลัง | ผงเคมีแห้ง ABC สารสะอาด โฟม น้ำ |
| ไฟ B | ไข ของเหลวติดไฟ ก๊าซ น้ำมัน | เบนซิน ทินเนอร์ สีน้ำมัน แก๊สหุงต้ม | ผงเคมีแห้ง CO2 โฟม สารสะอาด |
| ไฟ C | อุปกรณ์ที่มีกระแสไฟฟ้า | ตู้ไฟ สายไฟ ปลั๊กพ่วง มอเตอร์ แอร์ | CO2 ผงเคมีแห้ง สารสะอาด |
| ไฟ D | โลหะติดไฟ | ผงหรือเศษกลึงแมกนีเซียม ไทเทเนียม | ผงดับไฟโลหะเฉพาะ |
| ไฟ K | น้ำมันและไขมันประกอบอาหาร | กระทะทอด หม้อทอดในร้านอาหาร | ถังที่ระบุ K เช่น wet chemical |
ช่องถังที่ใช้ได้สรุปตามชนิดสารจาก NFPA ถังแต่ละรุ่นให้ยึดตัวอักษรบนฉลากของรุ่นนั้นเป็นหลัก
ไฟประเภท A คือไฟที่เกิดจากอะไร
ไฟ A เกิดจากเชื้อเพลิงธรรมดาที่เป็นของแข็ง กฎหมายยกตัวอย่างไม้ ผ้า กระดาษ ยาง และพลาสติก ในบ้านคือที่นอน โซฟา ผ้าม่าน ในที่ทำงานคือกองเอกสาร กล่องลังในโกดัง และพาเลทไม้
จุดที่ต้องระวังคือไฟ A คุกรุ่นอยู่ด้านในได้ NFPA อธิบายว่าผงเคมีแห้งชนิด ABC เคลือบผิวที่ไหม้ แต่แทบไม่ลดความร้อนและเจาะลงใต้ผิวไม่ได้ ไฟที่ฝังลึกในกองวัสดุอาจยังไม่ดับจนกว่าจะเขี่ยกองออก หลังดับจึงต้องเฝ้าดูต่อ ถังในร้านที่ฉลากระบุ A คือ ผงเคมีแห้ง ABC, BF2000 และ SC-AFFF PLUS
ไฟประเภท B คือไฟจากอะไร
ไฟ B เกิดจากไขหรือของเหลวที่ติดไฟได้ ก๊าซ และน้ำมันประเภทต่าง ๆ เช่น ทินเนอร์ในร้านสี น้ำมันเครื่องในอู่ เบนซินในโรงจอดรถ และแก๊สหุงต้ม ห้ามใช้น้ำดับ OSHA เตือนว่าน้ำแทบไม่ได้ผลกับไฟของเหลวไวไฟ และอาจทำให้ไฟลามกว้างขึ้น ถ้าเป็นไฟจากแก๊สรั่ว ปิดวาล์วแก๊สก่อนเมื่อเข้าถึงได้ ถัง HATRON ทั้ง 4 รุ่นฉลากระบุไฟ B
ไฟประเภท C ไฟจากอุปกรณ์ไฟฟ้า
ไฟไหม้ที่เกิดจากอุปกรณ์ไฟฟ้าจัดเป็นไฟประเภท C คือไฟจากอุปกรณ์หรือวัตถุที่ยังมีกระแสไฟฟ้า เช่น ตู้ไฟ สายไฟ ปลั๊กพ่วง มอเตอร์ และแอร์ ห้ามใช้น้ำ เพราะน้ำนำไฟฟ้า คนฉีดอาจโดนไฟดูด ถังที่ใช้ได้ต้องมีตัว C บนฉลาก เช่น CO2 ผงเคมีแห้ง หรือสารสะอาด
กฎกระทรวงให้ดูว่าเชื้อเพลิงรอบบริเวณที่มีไฟฟ้าจะทำให้เกิดไฟ A หรือ B แล้วติดถังสำหรับไฟประเภทนั้น ทางปฏิบัติคือตัดไฟที่ต้นทางก่อนเมื่อทำได้ ตู้ไฟฟ้าและห้องเครื่องใช้ ถังดับเพลิง CO2 ซึ่งไม่ทิ้งคราบ
ไฟประเภท D ไฟจากโลหะ
ไฟ D เกิดจากโลหะที่ติดไฟได้ เช่น แมกนีเซียม เซอร์โคเนียม และไทเทเนียม OSHA ยกตัวอย่างไฟจากผง เกล็ด หรือเศษกลึงของโลหะเหล่านี้ ต้องใช้ผงดับไฟโลหะเฉพาะที่ระบุ D และใช้ตามวิธีของผู้ผลิต ถังทั้ง 4 รุ่นในร้านไม่มีรุ่นที่ระบุ D ถ้าโรงงานของคุณมีโลหะกลุ่มนี้ ให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนเลือกอุปกรณ์
ไฟประเภท K ไฟจากน้ำมันทำอาหาร
ไฟ K คือไฟในอุปกรณ์ทำอาหารที่ใช้น้ำมันพืชหรือไขมันสัตว์ เช่น กระทะทอดและหม้อทอดไก่ในร้านอาหาร กฎหมายไทยไม่ได้แยกประเภทนี้ไว้ OSHA อธิบายว่า NFPA เพิ่มประเภท K เพราะน้ำมันพืชในอุปกรณ์ทำอาหารเชิงพาณิชย์ร้อนขึ้นเร็ว ถังสำหรับไฟ B ทั่วไปจึงดับไม่อยู่เสมอไป
ห้ามใช้น้ำ และห้ามใช้ถัง CO2 กับหม้อทอด OSHA เตือนว่าอาจเกิดปฏิกิริยารุนแรงคล้ายการระเบิด ถังที่ใช้ได้ต้องมีตัว K บนฉลาก ในร้านมี ถังดับเพลิง SC-AFFF PLUS ซึ่งต้องฉีดแบบพรมให้น้ำยาคลุมผิว ไม่ฉีดพุ่งแรงใส่น้ำมัน อ่านเพิ่มใน ถังดับเพลิงชนิดโฟมและสูตรน้ำ
พื้นที่เดียวมีไฟได้หลายประเภท
ร้านอาหารร้านเดียวมีทั้งไฟ K ที่เตา ไฟ A จากโต๊ะและผ้า และไฟ C จากตู้แช่ ให้เลือกถังที่ตัวอักษรบนฉลากตรงกับไฟที่เจอในพื้นที่ ถ้าถังเดียวไม่พอ ติดสองชนิดคู่กัน
- ครัวร้านอาหาร SC-AFFF PLUS ใกล้ทางออกครัว หน้าร้านเสริมด้วยผงเคมีแห้ง ABC
- บ้านและคอนโด ผงเคมีแห้ง ABC 10 ปอนด์ ถ้าไม่อยากเลอะผง เลือก BF2000
- ออฟฟิศ BF2000 สำหรับไฟจากกระดาษและเฟอร์นิเจอร์ ตู้ไฟเสริมด้วย CO2
- โรงงานและโกดัง ผงเคมีแห้ง ABC 15 ปอนด์ทั่วพื้นที่ จุดที่มีน้ำมันหรือเครื่องยนต์เสริมด้วย SC-AFFF PLUS
ดูถังทุกรุ่นพร้อมราคาที่ ถังดับเพลิง HATRON ทุกรุ่น ชนิดถังและวิธีทำงานของแต่ละแบบอยู่ใน ถังดับเพลิงมีกี่ชนิด ถ้าเจอถังที่สีไม่คุ้นตา อ่าน ถังดับเพลิงแต่ละสีต่างกันอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
ประเภทของไฟมีกี่ประเภท
กฎกระทรวง พ.ศ. 2555 แบ่งไฟไว้ 4 ประเภท คือ A B C และ D ส่วนฉลากถังที่ใช้ระบบ NFPA มีประเภท K สำหรับน้ำมันทำอาหารเพิ่มมา รวมเป็น 5 ประเภท
ไฟไหม้ที่เกิดจากอุปกรณ์ไฟฟ้า จัดอยู่ในไฟประเภทใด
ไฟประเภท C ต้องใช้ถังที่ฉลากระบุ C เช่น CO2 ผงเคมีแห้ง ABC หรือ BF2000 ห้ามใช้น้ำเพราะน้ำนำไฟฟ้า และควรตัดไฟที่ต้นทางก่อนเมื่อทำได้
ไฟประเภท A คือไฟที่เกิดจากอะไร
เกิดจากของแข็งติดไฟทั่วไป เช่น ไม้ ผ้า กระดาษ ยาง และพลาสติก ไฟแบบนี้คุกรุ่นอยู่ด้านในได้ หลังดับแล้วต้องเฝ้าดูว่าไม่ลุกขึ้นใหม่
ไฟประเภท K ใช้ถังอะไรดับ
ใช้ถังที่ฉลากระบุ K เช่น ถัง wet chemical หรือ SC-AFFF PLUS ฉีดแบบพรมให้คลุมผิวน้ำมัน ห้ามใช้น้ำ และห้ามใช้ถัง CO2 กับหม้อทอด
ไฟประเภท D ใช้ถังดับเพลิงทั่วไปได้ไหม
ไม่ได้ ไฟจากโลหะติดไฟต้องใช้ผงดับไฟโลหะเฉพาะที่ระบุ D และใช้ตามวิธีของผู้ผลิต ถังผงเคมีแห้ง ABC CO2 หรือถังโฟมไม่ได้ทำมาสำหรับไฟประเภทนี้
แหล่งอ้างอิง
- กฎกระทรวงว่าด้วยการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 ratchakitcha.soc.go.th
- บทความชนิดถังดับเพลิงของ NFPA nfpa.org
- OSHA osha.gov
