กฎหมายถังดับเพลิงในไทย ต้องติดกี่ถัง ติดตรงไหน ตรวจบ่อยแค่ไหน

ข้อกำหนดเรื่องถังดับเพลิงในไทยมาจาก 2 ทางหลัก ทางแรกคือกฎหมายแรงงานสำหรับสถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้าง ทางที่สองคือกฎหมายควบคุมอาคารที่ขึ้นกับประเภทและขนาดอาคาร สถานที่หนึ่งอาจต้องทำตามทั้งสองทาง

สถานประกอบกิจการ: กฎกระทรวง พ.ศ. 2555

กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 (ราชกิจจานุเบกษา 9 มกราคม 2556) ข้อ 13 กำหนดเรื่องเครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ไว้ดังนี้

• ชนิดต้องเหมาะกับประเภทไฟ และได้มาตรฐาน มอก. หรือมาตรฐานที่อธิบดีประกาศ ซึ่งประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2556ยอมรับมาตรฐาน NFPA, ANSI, AS, BS และ ISO ด้วย
• ต้องมีป้ายบอกชนิดและประเภทไฟ ที่อ่านได้ชัดเจนจากระยะไม่น้อยกว่า 1.50 เมตร (ตัวเลขนี้คือระยะอ่านป้าย ไม่ใช่ความสูงติดตั้ง)
• ห้ามใช้ชนิดที่ให้ไอพิษ เช่น คาร์บอนเตตระคลอไรด์
• ไฟประเภท A จำนวนและขนาดเป็นไปตามตารางระดับความเสี่ยง และระยะเข้าถึงเครื่องดับเพลิงต้องไม่เกิน 22.50 เมตร
• ไฟประเภท B ระยะเข้าถึง 9 หรือ 15 เมตร ขึ้นกับขนาดเครื่องและระดับความเสี่ยง ไฟประเภท C ติดตั้งตามเชื้อเพลิง A หรือ B ในบริเวณนั้น ไฟประเภท D ระยะเข้าถึงไม่เกิน 23 เมตร
• ติดตั้งมั่นคง มองเห็นง่าย หยิบใช้สะดวก และมีวิธีใช้เป็นภาษาไทยที่ตัวเครื่องหรือบริเวณที่ติดตั้ง
• ตรวจสภาพอย่างน้อยทุก 6 เดือน ติดป้ายผลการตรวจและวันที่ตรวจล่าสุดไว้ที่เครื่อง และเก็บบันทึกไว้ การบำรุงรักษาและเปลี่ยนสารเป็นไปตามคำแนะนำผู้ผลิต
• ข้อ 16 ต้องมีป้ายบอกตำแหน่งเครื่องดับเพลิง และห้ามมีสิ่งกีดขวาง

พื้นที่ครอบคลุมต่อเครื่อง สำหรับไฟประเภท A

ตารางในกฎกระทรวงผูกพื้นที่ครอบคลุมกับค่าพิกัด (rating) ของเครื่อง ค่านี้ดูได้จากฉลากเครื่องหรือสอบถามร้าน ตัวอย่างบางแถว:

สถานประกอบกิจการที่มีความเสี่ยงต่ำใช้เครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้เพียงอย่างเดียวได้ (ข้อ 15)

อาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษ

ตามกฎกระทรวงฉบับที่ 33 ที่แก้ไขโดยฉบับที่ 50 ภายใต้กฎหมายควบคุมอาคาร ตามสรุปของศูนย์ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

• เครื่องดับเพลิง 1 เครื่องต่อพื้นที่ไม่เกิน 1,000 ตารางเมตร
• ระยะห่างระหว่างเครื่องไม่เกิน 45 เมตร และอย่างน้อยชั้นละ 1 เครื่อง
• ส่วนบนสุดของเครื่องสูงจากพื้นไม่เกิน 1.50 เมตร
• ขนาดบรรจุสารดับเพลิงไม่น้อยกว่า 4 กิโลกรัม

ตึกแถว ห้องแถว บ้านแฝด ไม่เกิน 2 ชั้น

กฎกระทรวงฉบับที่ 39 (พ.ศ. 2537) กำหนดให้มีเครื่องดับเพลิงอย่างน้อย 1 เครื่องต่อ 1 คูหา ส่วนบ้านเดี่ยวทั่วไป เท่าที่ตรวจสอบไม่พบข้อบังคับเรื่องจำนวนเครื่อง แต่ควรมีอย่างน้อยชั้นละ 1 เครื่อง

มาตรฐาน มอก. ที่เกี่ยวข้อง

มอก. 332-2567 และ มอก. 882-2567 ฉบับใหม่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว แต่จะบังคับใช้เมื่อมีกฎกระทรวงกำหนดวันมีผล ถังชนิดสารสะอาดยังไม่พบ มอก. เฉพาะ จึงอ้างอิงมาตรฐานสากลตามที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานยอมรับ

บทความนี้สรุปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ตรวจสอบข้อมูลล่าสุดเมื่อตุลาคม 2569 หากต้องใช้ประกอบการตรวจอาคารหรือการตรวจของหน่วยงาน โปรดตรวจสอบกับตัวบทกฎหมายฉบับเต็มและผู้ตรวจสอบอาคาร

อ่านต่อ: วิธีตรวจเช็กถังดับเพลิงทุก 6 เดือน

คำถามที่พบบ่อย

ถังดับเพลิงต้องติดสูงเท่าไร

กฎกระทรวงสำหรับอาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษกำหนดให้ส่วนบนสุดของเครื่องสูงจากพื้นไม่เกิน 1.50 เมตร ส่วนกฎกระทรวงแรงงาน พ.ศ. 2555 ใช้ตัวเลข 1.50 เมตรกับระยะอ่านป้าย ไม่ได้กำหนดความสูงติดตั้ง

ถังดับเพลิงต้องตรวจบ่อยแค่ไหน

สถานประกอบกิจการต้องตรวจสภาพอย่างน้อยทุก 6 เดือน ติดป้ายผลการตรวจและวันที่ตรวจล่าสุดไว้ที่เครื่อง และเก็บบันทึกไว้ ตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2555 ข้อ 13

ระยะห่างระหว่างถังดับเพลิงต้องไม่เกินกี่เมตร

ขึ้นกับกฎหมายที่ใช้ อาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษกำหนดไม่เกิน 45 เมตร ส่วนสถานประกอบกิจการ ไฟประเภท A กำหนดระยะเข้าถึงเครื่องไม่เกิน 22.50 เมตร

แหล่งอ้างอิง

1. กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 ratchakitcha.soc.go.th
2. ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2556 osh.labour.go.th
3. สรุปของศูนย์ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย shecu.chula.ac.th
4. มอก. 332-2537 a.tisi.go.th
5. มอก. 882-2532 a.tisi.go.th
6. มอก. 881-2567 a.tisi.go.th