ถังดับเพลิงมีอายุกี่ปี หมดอายุดูตรงไหน ยังใช้ได้ไหม

ถังดับเพลิงไม่มีวันหมดอายุตายตัวตามกฎหมายไทย ถังจะยังใช้ได้หรือไม่ ดูจากผลตรวจทุก 6 เดือนและการทดสอบแรงดันตามรอบ ศูนย์ SHECU จุฬาฯ แนะนำให้ทดสอบแรงดันตัวถังทุก 5 ปี และใช้ตัวถังไม่เกิน 15 ปี

ถังดับเพลิงมีอายุการใช้งานกี่ปี

กฎกระทรวงเรื่องการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 ให้ตรวจถังอย่างน้อยทุก 6 เดือน และให้ซ่อมบำรุงกับเปลี่ยนถ่ายสารดับเพลิงตามข้อกำหนดของผู้ผลิต ไม่มีข้อไหนเขียนว่าถังใช้ได้กี่ปี (ตัวบทฉบับย่ออยู่ในหน้า กฎหมายถังดับเพลิง) ตัวเลขปีที่ได้ยินกันบ่อยมาจากคำแนะนำของหน่วยงานและกฎของต่างประเทศ

• ทดสอบแรงดันทุก 5 ปี ใช้ถังไม่เกิน 15 ปี เป็นคำแนะนำในเอกสารของศูนย์ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (SHECU)
• รอบทดสอบแรงดันแยกตามชนิดถัง มาจากข้อกำหนด OSHA 1910.157 ของสหรัฐฯ ตามตารางด้านล่าง

ทุกชนิดต้องบำรุงรักษาปีละครั้งด้วย อ่านตัวเลขให้ถูก ครบรอบไม่ได้แปลว่าต้องทิ้ง แปลว่าต้องส่งทดสอบ ถังที่ผ่านใช้ต่อได้ ถังที่ไม่ผ่านต้องเปลี่ยน ส่วนเพดาน 15 ปีของ SHECU เป็นอีกเกณฑ์หนึ่งที่ใช้ประกอบกัน

วันหมดอายุถังดับเพลิงดูตรงไหน

บนถังส่วนใหญ่ไม่มีคำว่าหมดอายุให้เห็น ให้หาข้อมูล 3 จุดนี้แทน

1. ปีที่ผลิตตัวถัง มาตรฐาน มอก. 332-2537 ฉบับเต็ม ของถังผงเคมีแห้งกำหนดให้ตอกประทับปีที่ทำถังไว้บนตัวถัง ไม่ใช่พิมพ์บนสติกเกอร์อย่างเดียว ให้หาตัวเลขปีที่ตอกลงเนื้อโลหะ แล้วนับอายุจากปีนั้น
2. ป้ายผลการตรวจ กฎกระทรวง พ.ศ. 2555 ให้ติดป้ายแสดงผลและวันที่ตรวจครั้งล่าสุดไว้ที่ถัง ถ้าวันที่บนป้ายเก่ากว่า 6 เดือน แปลว่าถังขาดการตรวจ
3. ฉลากรับประกัน ถังที่ซื้อจากร้านเรามีฉลากรับประกันที่พนักงานกรอกวันที่ไว้ ใช้นับรอบตรวจได้

ถังดับเพลิงผงเคมีแห้ง ABC ในร้านผลิตตาม มอก. 332-2537 ส่วน ถังดับเพลิง CO2 ฉลากระบุผลิตตาม BS EN3 และทดสอบแรงดันที่ 3,600 psi ถ้าหาปีผลิตบนถังของคุณไม่เจอ ถ่ายรูปฉลากและตัวถังส่งถามร้านที่ขาย อย่าเดาอายุจากสีที่ซีด

ถังดับเพลิงหมดอายุ ใช้ได้ไหม

ใช้ได้ถ้ายังผ่านการตรวจ ถังอายุ 8 ปีที่เข็มเกจอยู่ช่องเขียว ซีลครบ ตัวถังสะอาด พร้อมใช้กว่าถังอายุ 2 ปีที่เกจตก สัญญาณที่บอกว่าถังไม่ควรใช้ต่อมีดังนี้

• สนิมกินจนเป็นหลุม เคยโดนไฟไหม้ เกลียวเสีย หรือเคยซ่อมด้วยการเชื่อม OSHA ไม่ให้นำถังลักษณะนี้ไปทดสอบแรงดันเพื่อใช้ต่อ ให้เปลี่ยนถังใหม่
• ตัวถังบุบ บวม หรือร้าว SHECU ระบุให้ตรวจว่าถังต้องไม่มีความเสียหายแบบนี้
• ใช้มาเกิน 15 ปีนับจากปีผลิต ตามคำแนะนำของ SHECU
• เคยกดใช้ไปแล้ว ฉลากถังผงเคมีตาม มอก. 332 ต้องมีคำว่า "เติมทุกครั้งหลังฉีดใช้" ถังแบบนี้ยังไม่ต้องทิ้ง แต่ต้องเติมก่อน
• เกจตกช่องแดง หรือถัง CO2 น้ำหนักลด ส่งเติมก่อนใช้ อ่านวิธีดูใน เกจถังดับเพลิงตก แรงดันต่ำ

ถังดับเพลิงหมดอายุ อันตรายไหม

ความเสี่ยงแรกของถังที่ไม่มีใครดูแลคือฉีดไม่ออกตอนไฟไหม้ เพราะแรงดันอาจรั่วไปนานแล้ว ความเสี่ยงที่สองอยู่ที่ตัวถัง ซึ่งเป็นภาชนะรับแรงดัน OSHA จึงให้ทดสอบแรงดันทันทีเมื่อเห็นสนิมหรือรอยกระแทกใหม่ ไม่ต้องรอครบรอบ ถังที่สนิมหนักอย่ากระแทก และอย่าคลายหัววาล์วเอง ให้ร้านที่รับเติมถังเป็นคนปล่อยแรงดัน

ถังดับเพลิงเก่า ทิ้งที่ไหน ขายได้ไหม

เท่าที่ตรวจ ยังไม่พบประกาศของหน่วยงานรัฐที่กำหนดจุดทิ้งถังดับเพลิงเก่าไว้โดยตรง ทางที่ทำได้คือ

• อย่าทิ้งถังที่ยังมีแรงดันรวมกับขยะทั่วไป
• ให้ร้านที่รับเติมถังดับเพลิงปล่อยแรงดันและเอาสารดับเพลิงออกก่อน
• ถังเปล่าที่ไม่มีแรงดันแล้ว ถามสำนักงานเขตหรือเทศบาลว่าให้ทิ้งเป็นขยะประเภทไหน
• ร้านรับซื้อของเก่าแต่ละแห่งรับไม่เหมือนกัน โทรถามก่อนขนไป และบอกเขาว่าปล่อยแรงดันแล้ว

ถังเก่าที่ยังไม่ผ่านการตรวจไม่ควรขายต่อให้คนอื่นเอาไปใช้ คนซื้อจะเข้าใจว่าถังพร้อมใช้ ทั้งที่ยังไม่มีใครรู้ว่าฉีดออกหรือไม่

ถังยังดีหรือต้องซื้อใหม่

ถังที่ตัวถังยังดีแต่เคยใช้หรือเกจตก ส่งเติมได้ที่ บริการเติมถังดับเพลิง ถ้าต้องเปลี่ยนถังใหม่ ผงเคมีแห้ง ABC ขนาด 10 ปอนด์ราคา 1,000 บาท ขนาด 15 ปอนด์ 1,200 บาท และ CO2 ขนาด 10 ปอนด์ 2,500 บาท ดูทุกรุ่นที่ ราคาถังดับเพลิง หรือ ออกใบเสนอราคาได้ทันที ส่วนวิธีตรวจถังเองทุกเดือนอยู่ใน วิธีตรวจเช็กถังดับเพลิงด้วยตัวเอง

คำถามที่พบบ่อย

ถังดับเพลิงมีวันหมดอายุไหม

กฎหมายไทยไม่ได้กำหนดวันหมดอายุตายตัว กฎกระทรวง พ.ศ. 2555 ให้ตรวจอย่างน้อยทุก 6 เดือนและบำรุงรักษาตามข้อกำหนดของผู้ผลิต ศูนย์ SHECU จุฬาฯ แนะนำให้ทดสอบแรงดันทุก 5 ปีและใช้ถังไม่เกิน 15 ปี

ถังดับเพลิงอยู่ได้กี่ปี

ถ้าตรวจตามรอบและผ่านการทดสอบแรงดัน ถังใช้ได้หลายปี คำแนะนำในไทยคือไม่เกิน 15 ปีนับจากปีที่ผลิต ส่วนถังที่สนิมกินเป็นหลุม บุบ บวม หรือเคยโดนไฟ ควรเปลี่ยนทันทีไม่ว่าจะอายุเท่าไร

วันหมดอายุถังดับเพลิงดูตรงไหน

ดูปีที่ผลิตซึ่งตอกไว้บนตัวถัง มอก. 332 กำหนดให้ถังผงเคมีแห้งตอกปีที่ทำถังไว้ ดูป้ายผลการตรวจที่แขวนกับถัง และวันที่บนฉลากรับประกัน ถ้าหาไม่เจอให้ถ่ายรูปถังส่งถามร้านที่ขาย

ถังผงเคมีไม่เคยใช้เลย ต้องเติมใหม่ไหม

ไม่มีกฎหมายไทยกำหนดรอบเติมเป็นปี ถ้าเข็มเกจยังอยู่ในช่องเขียวและซีลไม่ขาดก็ยังไม่ต้องเติม กฎ OSHA ของสหรัฐฯ ให้เทผงออกและบำรุงรักษาถังผงเคมีแบบอัดแรงดันทุก 6 ปี ใช้เป็นรอบอ้างอิงได้

ถังดับเพลิงเก่าขายได้ไหม

ถังที่ยังมีแรงดันไม่ควรขายหรือทิ้งรวมขยะ ให้ร้านที่รับเติมถังปล่อยแรงดันก่อน แล้วโทรถามร้านรับซื้อของเก่าว่ารับหรือไม่ ถังที่ยังไม่ผ่านการตรวจไม่ควรขายต่อให้คนอื่นใช้

แหล่งอ้างอิง

1. เอกสารของศูนย์ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (SHECU) shecu.chula.ac.th
2. ข้อกำหนด OSHA 1910.157 ของสหรัฐฯ osha.gov
3. มาตรฐาน มอก. 332-2537 ฉบับเต็ม service.tisi.go.th